Registar ispuštanja i prenosa zagađujućih materija
Crne Gore

Uspostavljanje i vođenje Registra ispuštanja i prenosa zagađujućih materija Crna Gora je Zakon o potvrđivanju Protokola o registrima ispuštanja i prenosa zagađujućih materija (PRTR)  („Službeni list Crne Gore“, br. 06/2017)

U skladu sa  Zakon o potvrđivanju Protokola o registrima ispuštanja i prenosa zagađujućih materija Agencija za zaštitu životne sredine vodi elektronske registre o zagađivačima, zagađenjima i postrojenjima u kojima su prisutne opasne supstance koji predstavljaju osnov za izvještavanje u skladu sa zakonskim obavezama i međunarodnim ugovorima, uključujući one koji proizilaze iz Kijevskog protokola i Arhuske konvencije o pristupu informacijama.

Registar zagađivača i zagađenjima životne sredine  crne Gore je informacioni sistem koji uspostavlja, vodi i održava Agencija za zaštitu životne sredine  kao sveobuhvatno informatičko i mrežno bazirano rješenje, a čine ga baza podataka s pripadajućom aplikacijom za unos, verifikaciju, pregled, analizu i razmjenu podataka te web portal  koji javnosti omogućuju direktan pristup podacima. Registar zagađivača i zagađenjima životne sredine Crne Gore  je skup podataka o ispuštanju (emisijama), prenosu i odlaganju zagađujućih supstanci u životnu sredinu i otpadu, o zagađivaču (operatoru), pogonima i postrojenjima u sastavu zagađivača (operatora) koji su izvor zagađenja, kontroli kvaliteta dostavljenih podataka i njihovom objavljivanju, pristupu javnosti informacijama iz Registra, te jačanju kapaciteta za dostavljanje podataka.

Pored domaćeg zakonodavstva uspostavljanje i vođenje Registra je definisano i međunarodnim propisima. Protokol o registru ispuštanja i prenosa zagađujućih materija (engl. Protocol on Pollutant Release and Transfer Registers – PRTR) je poseban međunarodni ugovor usvojen na Petoj ministarskoj konferenciji „Okoliš za Evropu“, održanoj u Kijevu u maju 2003. godine i predstavlja međunarodni ugovor razvijen u okviru Arhuske konvencije te formalno predstavlja Protokol uz Arhusku konvenciju (Konvencija o pristupu informacijama, učešću javnosti u procesima odlučivanja i pristupu pravdi u okolišnim pitanjima). Ovo je prvi zakonski obavezujući alat za jačanje pristupa javnosti okolišnim podacima koji je otvoren prema svim državama članicama UN-a, uključujući i one koje nisu Strane u Aarhuskoj Konvenciji. Cilj PRTR-a je unapređenje pristupa informacijama javnosti uspostavljanjem jedinstvenog i sveobuhvatnog registra zagađivača iz privrede i drugih izvora, te da utiče na značajno smanjenje nivoa pritisaka na okoliš od zagađenja. Protokol se koristi širom Evrope i osigurava jednostavnu dostupnost ključnih okolišnih podataka iz industrijskih postrojenja u EU.

Pristup Evropskoj uniji podrazumijeva ispunjenja zahtjevnih uslova i angažovano djelovanje u pravcu prihvatanja i implementacije međunarodnih ugovora, među kojima je i Arhuska konvencija i njen PRTR Protokol te odredbe regulative Evropskog Parlamenta 166/2006 o uspostavi Evropskog registra ispuštanja i prijenosa zagađujućih materija. Pristupanjem PRTR Protokolu Federacija BIH prenosi u svoje zakonodavstvo i relevantne dijelove evropskog zakonodavstva, što predstavlja značajan korak ka približavanju Evropskoj uniji..