Registar ispuštanja i prenosa zagađujućih materija
Crne Gore

PRTR je javno dostupna baza podataka o životnoj sredini koja pruža periodične i pouzdane informacije o potencijalno opasnim zagađujućim materijama koje se ispuštaju u vazduh, vodu i zemljište ili se prenose van lokacije radi tretmana ili odlaganja. PRTR je definisan međunarodnim ugovorom (PRTR Protokol) koji je usvojen na Petoj ministarskoj konferenciji „Životna sredina za Evropu“ u Kijevu 2003. godine, u okviru Arhuske konvencije, kao i Uredbom (EU) 2024/1244 Evropskog parlamenta i Vijeća od 24. aprila 2024. godine o izvještavanju o podacima o životnoj sredini iz industrijskih postrojenja i uspostavi Portala za industrijske emisije. Cilj PRTR protokola je unapređenje pristupa javnosti informacijama, čime se olakšava učešće javnosti u odlučivanju o pitanjima životne sredine i doprinosi sprečavanju i smanjenju zagađenja životne sredine.

Baza podataka obuhvata više od 65 ekonomskih aktivnosti, uključujući energetski sektor, proizvodnju i preradu metala, mineralnu i hemijsku industriju, upravljanje otpadom i otpadnim vodama, proizvodnju papira i proizvoda od drveta, intenzivnu proizvodnju stoke i ribarstvo, proizvodnju hrane biljnog i životinjskog porijekla, kao i druge djelatnosti. U okviru sistema prati se 91 zagađujuća materija, među kojima su teški metali, pesticidi, gasovi sa efektom staklene bašte, dioksini i druge štetne supstance.

Podaci iz PRTR-a mogu da obezbijede kreatorima politika ključne indikatore za praćenje napretka u smanjenju emisija zagađujućih materija, unapređenje održivosti i razvoj zelene ekonomije. Vlade, akademska zajednica, istraživačke institucije, javnost i preduzeća mogu koristiti PRTR podatke za razvoj strategija, politika i ciljeva u oblasti zaštite životne sredine.

Osnovni elementi PRTR sistema su:

• lista hemikalija, grupa hemikalija i drugih relevantnih zagađujućih materija koje se ispuštaju u životnu sredinu ili prenose van lokacije,
• integrisano izvještavanje o ispuštanjima i prenosu zagađujućih materija u vazduh, vodu i zemljište,
• izvještavanje prema izvoru emisija, koje obuhvata tačkaste i netačkaste izvore, gdje je primjenjivo (može uključivati podatke o emisijama iz difuznih izvora, kao što su poljoprivreda, transport i krajnja upotreba proizvoda),
• periodično izvještavanje, najčešće na godišnjem nivou,
• javno dostupni podaci.